Regionale samenwerking bij grootschalige detailhandel en perifere detailhandelsvestigingen

zondag 24 april 2011

Grootschalige winkels en winkelgebieden die buiten de binnenstad liggen, kunnen een bedreiging zijn voor de aantrekkelijkheid van de binnenstad. Er kan oneerlijke concurrentie ontstaan doordat bij deze grootschalige locaties vaak gratis geparkeerd kan worden, terwijl dat in de binnenstad niet kan. Ook bieden deze winkels - vaak zijn dat tuincentra of bouwmarkten - steeds vaker branchevreemde producten aan zoals kleding, speelgoed of CD’s. Ook winkeloppervlak is voor deze ondernemers relatief goedkoper. Ondernemers in de binnenstad kunnen deze strijd gaan verliezen, waardoor er in de stad meer leegstand komt. Deze leegstand heeft dan als effect dat het steeds minder aantrekkelijk wordt in de binnenstad te winkelen, waardoor op den duur de binnenstad leegstroomt.

Het kan natuurlijk gebeuren dat een buurgemeente een dergelijk grootschalig winkelgebied aanlegt in de periferie van haar centrumgebied, dat net zo goed effect heeft op de binnenstad van Wageningen. Vaak is dat voor die andere gemeente zelf wel lucratief; het biedt extra werkgelegenheid en meer inkomen via de OZB. Het is dus belangrijk om met buurgemeenten afspraken te maken over hoe om te gaan met deze problematiek.

Wageningen gaat dit daarom afstemmen met Ede, Rhenen, Veenendaal en Barneveld. Deze vijf gemeenten hebben met elkaar afgesproken dat de centrumgebieden de belangrijkste winkelgebieden zijn en dat er dus kritisch gekeken gaat worden naar nieuwe locaties. D66 vindt dit een goede zaak, maar plaatst wel de kanttekening dat ook met andere buurgemeenten – zoals Renkum bijvoorbeeld - overleg plaats moet vinden.

Daarnaast is D66 van mening dat je dit probleem effectiever aanpakt door zorgvuldig te zijn met het aanwijzen van winkelgebieden, dan door strenge regels op te leggen. In bestemmingsplannen kunnen maximale winkeloppervlakten worden bepaald en er kan met de ruimtelijke ordening in de stad meer rekening gehouden worden met de positie van de binnenstad. Er zijn dus al manieren waarop je als individuele gemeente de problematiek kunt beteugelen.

Op de lange termijn zijn ondernemers volgens D66 ook niet geholpen met beperkende regels. Ontwikkelingen als branchevervaging en verkopen op internet, zijn niet meer te stoppen. Een tuincentrum of internetbedrijf dat zich niet naar regeltjes wil voegen zal zich net zo goed in Renkum of een andere (buur)gemeente kunnen vestigen. Voor internetbedrijven maakt dat vaak toch niet uit, want die verkopen net zo gemakkelijk via de post, vanaf welke locatie dan ook. Tegenwoordig is het bovendien voor iedere particulier ontzettend makkelijk om op internet spulletjes te verkopen. Kijk naar sites als Marktplaats of Ebay. D66 vindt het niet van deze tijd om bedrijven aan strikte voorwaarden te houden, als het voor particulieren zo eenvoudig is.

Daarnaast is het maar de vraag of je deze regels wel kunt handhaven. Het voorstel van het college was om zo nodig met een meetlatje de perifere en grootschalige winkels af te gaan om het oppervlak branchevreemd assortiment op te meten. En dat terwijl de indeling van elke winkel voortdurend verandert. Het is ook de vraag of je als overheid moet gaan bepalen wanneer iets branchevreemd is of niet. Veel branchevreemde aanbiedingen duren bovendien zelfs maar een week. Gaat de gemeente er dan elke week met de meetlat langs? Volgens D66 kunnen we die ambtenarenuren op een effectievere manier inzetten.

Om die reden hebben we, samen met de VVD een amendement opgesteld om het raadsvoorstel voor regionale samenwerking uitvoerbaar en toekomstgericht te maken.

In de raadsvergadering van 18 april kon dit amendement rekenen op de steun van het CDA en de PvdA, en daarmee op een meerderheid van de raad.