Betoog Paul Toxopeus over FoodValley (raadsvergadering 10 januari 2011)

woensdag 12 januari 2011

Voorzitter, voor D66 is dit een complex verhaal. Ik ben bang dat ik het niet zo kort en bondig kan houden als u van mij gewend bent. Wel hoop ik dat ik mijn overwegingen zo helder mogelijk uiteen zet.

D66 wil dat Wageningen regionaal samenwerkt. Laat dat allereerst duidelijk zijn. Echter de manier waarop ligt nu voor en daarbij heeft D66 een aantal bedenkingen, die met name gaan over het democratisch gehalte van de samenwerking, het creëren van een nieuwe bestuurslaag en een gevoel van gebrek aan vertrouwen.

Bedenkingen
De democratische legitimering van deze gemeenschappelijke regeling is voor D66 – die D staat voor democraten, dus democratie staat bij ons voorop – het belangrijkste bezwaar. Begrijpelijk is dat het FoodValley bestuur slagvaardig wil zijn, maar deze gemeenschappelijke regeling past volgens ons niet in het dualistische systeem. Collegeleden gaan om tafel zitten en nemen daar besluiten die niet door de individuele raden worden bevestigd. Er wordt gerommeld met de scheiding der machten (uitvoerende versus volksvertegenwoordigende macht). D66 ziet dat liever anders.

Gisteravond is me een ambtelijke notitie uit 2004 onder ogen gekomen die bevestigt dat WGR-regelingen in de praktijk ondemocratisch uitpakken. Omdat dit document aanbevelingen bevat voor het algemeen bestuur van een WGR wil ik hierbij deze notitie graag aanbieden aan het college. Ik neem aan dat zij deze aanbevelingen ter harte zullen nemen.

In de campagne voor de aankomende Provinciale Staten verkiezingen zal D66 zich verzetten tegen bestuurlijke drukte, zoals het creëren van extra bestuurslagen tussen provincie en gemeenten.

Voorzitter, graag neem ik u mee terug naar 13 oktober j.l.. Een bijeenkomst voor alle raadsleden uit de FoodValley regio. Ik was daar bij, net als vele anderen van u raadsleden. Er staat mij niet bij dat er ook maar iets besloten of geconcludeerd is op deze avond. Toch lees ik halverwege pag. 4/5 bij punt 7 van het voorstel onderaan: ‘ Op 13 oktober 2010 heeft er een raadsbijeenkomst plaatsgevonden, … De uitkomst hiervan is dat de lokale raden met steun van een intergemeentelijke raadscommissie heel goed hun rol kunnen vervullen…’ Dit suggereert dat we daar iets besloten hebben! Door dit soort beweringen in raadsvoorstellen voelen wij ons als raad niet serieus genomen. Daar kom je in Wageningen niet mee weg.
Daarnaast lijken uitkomsten van onderhandelingen vaker resultaat te zijn van machtsverhoudingen dan van inhoudelijke argumenten. Waarom het voorzitterschap voor altijd bij Ede als je ook kunt rouleren of een keuze kunt maken voor de meest gekwalificeerde kandidaat? Dit schept geen vertrouwen en opmerkingen over kaantjes helpen daar ook niet bij. Ik ben overigens niet vies van kaantjes, maar dat terzijde.

Motie kloppend hart
En dan hebben we nog de motie ‘kloppend hart’. De gebrekkige invulling van deze motie zal hoogstwaarschijnlijk straks leiden tot een discussie in deze raad over de tijdelijke vestigingslocatie van het projectbureau. Gezien de ambities van FoodValley en de mondiale uitstraling van Wageningen UR, lijkt het ons fantastisch als het projectbureau bij de WUR gevestigd wordt. Ons is ter ore gekomen dat Wageningen UR zich voor een Competence Centre gaat inspannen waar ruimte gemaakt wordt voor het projectbureau. Het ligt in de lijn der verwachting van de WUR, dat dit gaat lukken. Met de WUR aan onze zijde staan we dus sterk om de permanente vestigingsplaats naar Wageningen te halen.


Gebrek aan democratie, bestuurlijke drukte en machtspolitiek, betekent dit nu dat D66 tegen het voorstel zal stemmen? Nee!

Tegenwerping bedenkingen
Een lichte WGR zoals die voorgesteld wordt, is nu eenmaal een mogelijkheid die de wet biedt. Bezwaren hiertegen horen dus in de landelijke politiek thuis en niet hier. Daarnaast zijn wij het station allang gepasseerd om deze ontwikkeling te keren, de WGR-constructie wordt simpelweg door de provincie opgelegd. We moeten naar de toekomst kijken en naar het belang van Wageningen. We kunnen niet om FoodValley heen en de belangen voor Wageningen zijn te groot om nu niet mee te doen. Als Wageningen het kloppend hart van FoodValley wil zijn, moeten we niet aan de zijlijn staan, maar meedoen!

Belangrijk is om er als raad bovenop te blijven zitten en kritisch te blijven. En daarvoor hebben we niet alleen de intergemeentelijke raadscommissie, maar ook ons informatierecht en de mogelijkheid aan te schuiven bij openbare vergaderingen van het algemeen bestuur. U kunt er vanuit gaan dat D66 de vinger aan de pols zal houden en ik hoop dat collega raadsleden uit andere fracties dat ook zullen doen.

Daarnaast moeten we rationeel zijn en ons niet laten leiden door onderbuikgevoelens over machtsspelletjes en gevoelens van gebrekkig vertrouwen.
‘Durf te twijfelen en deel dilemma’s’, dan groeit vertrouwen vanzelf. Ik heb met dit betoog een voorbeeld hiervan willen geven en hoop dat het college dit voorbeeld wil volgen om het vertrouwen te versterken.

Paul Toxopeus